Okulary bez rysek: 5 największych błędów podczas czyszczenia okularów

Wielu użytkowników okularów sięga na co dzień po chusteczkę do nosa lub koszulkę – i w ten sposób nieświadomie niszczy swoje drogie szkła.

Każdy, kto nosi okulary, wie to doskonale: jeden mały ślad lub smuga na szkle wystarczy, żeby świat zaczął wyglądać niewyraźnie. Co ciekawe, to właśnie pozornie wygodne „szybkie rozwiązania" wyrządzają najpoważniejsze szkody. Kilka prostych nawyków potrafi znacząco poprawić jakość widzenia – i wyraźnie wydłużyć żywotność okularów.

Dlaczego niewłaściwe czyszczenie okularów może kosztować fortunę

Nowoczesne okulary to wydatek rzędu kilkuset złotych, a nierzadko znacznie więcej. Szkła pokryte są zaawansowanymi powłokami chroniącymi przed odbiciami, promieniowaniem UV czy niebieskim światłem. To właśnie te warstwy są wyjątkowo podatne na uszkodzenia spowodowane wysoką temperaturą, tarciem i agresywnymi środkami chemicznymi.

Większość mikrorysek nie powstaje w wyniku upadków, lecz podczas nieprawidłowego codziennego czyszczenia.

Podstępność problemu polega na tym, że wiele zarysowań początkowo jest praktycznie niewidocznych. Z czasem jednak szkła nabierają „mlecznego" wyglądu, kontrasty słabną, a bóle głowy mogą pojawiać się coraz częściej. Wymiana szkieł staje się wówczas nieunikniona – kosztowna i całkowicie zbędna, jeśli przestrzega się kilku prostych zasad.

Czego unikać: metody czyszczenia, które szkodzą okularom

Zanim przejdziemy do właściwych technik, warto przyjrzeć się typowym błędom, które popełnia niemal każdy.

• Gorąca woda: zbyt wysoka temperatura może rozpuścić lub zdeformować powłoki na szkłach.
• Papierowe chusteczki i ręczniki kuchenne: zawierają włókna i drobne cząsteczki, które działają jak subtelny papier ścierny.
• Odzież: koszulki, swetry czy szaliki zbierają kurz i brud, który następnie jest rozcierany po powierzchni szkieł.
• Płyn do mycia szyb, środki uniwersalne, zmywacz do paznokci: rozpuszczalniki atakują tworzywa sztuczne i uszkadzają powłoki ochronne.

Papier i tkaniny wydają się niegroźne, bo wyglądają miękko. W praktyce jednak gromadzą kurz, piasek, złuszczony naskórek, makijaż i mikroskopijne zanieczyszczenia – to idealna mieszanka do powstawania delikatnych rysek.

1. Delikatne mycie wodą z łagodnym detergentem

Najprostsza, a zarazem najskuteczniejsza metoda pochodzi wprost z każdego dobrego warsztatu optycznego: chłodna lub letnia woda i łagodny środek czyszczący.

Jak krok po kroku myć okulary

• Dokładnie umyj ręce, aby piasek ani tłuszcz nie trafiły na szkła.
• Trzymaj okulary pod strumieniem chłodnej lub lekko ciepłej wody – nigdy gorącej.
• Nałóż malutką kroplę łagodnego, nienatłuszczającego mydła do rąk lub płynu do naczyń na palce.
• Delikatnie przetrzyj palcami szkła i oprawki, nie zapominając o mostku nosowym i zausznikach.
• Dokładnie spłucz wodą, aż nie będzie widać żadnych smug po środku czyszczącym.
• Osusz okulary czystą, miękką ściereczką lub ściereczką z mikrofibry.

Wielu optyków wyraźnie rekomenduje tę metodę, ponieważ skutecznie usuwa brud, tłuszcz skóry i pozostałości kosmetyków. Przyjemny efekt uboczny: świeżo odtłuszczone szkła przez jakiś czas wolniej się zaparowują – przydatne przy zmianach temperatury lub noszeniu maseczki.

Kropla łagodnego płynu do naczyń działa często lepiej niż drogie specjalistyczne spraye.

2. Ściereczka z mikrofibry zamiast chusteczki: codzienny niezbędnik

Do szybkiego czyszczenia w biegu zazwyczaj wystarczy dobra ściereczka z mikrofibry. Delikatne włókna pochłaniają brud i tłuszcz, nie naruszając przy tym powierzchni szkieł.

Na co powinni zwracać uwagę użytkownicy okularów

• Używaj wyłącznie ściereczek z mikrofibry przeznaczonych specjalnie do okularów.
• Nie stosuj papierowych chusteczek, serwetek ani zwykłych chusteczek higienicznych.
• Przy mocno zabrudzonych szkłach najpierw spłucz je wodą, a dopiero potem wytrzyj.
• Podczas czyszczenia używaj lekkiego nacisku i wykonuj małe, okrężne ruchy.

Do wielu okularów dołączona jest przy zakupie mała ściereczka. Jeśli się zapodzieje, zastępczą można zwykle tanio kupić w salonie optycznym. W ostateczności można użyć bawełnianej ściereczki bez meszku – na przykład bardzo gładkiej ścierki kuchennej – ale koniecznie najpierw ją wyprać, aby pozbyć się pozostałości środków wykończeniowych.

3. Najczęściej zapominany szczegół: czyszczenie samej ściereczki

Ściereczka z mikrofibry przy każdym użyciu pochłania tłuszcz, kurz i brud. Jeśli przez wiele miesięcy nie zostanie wyprана, stopniowo zamienia się w ścierną, szarą warstwę zanieczyszczeń.

Brudna ściereczka z mikrofibry może zarysować okulary równie skutecznie jak ręcznik papierowy.

Jak długo utrzymać ściereczkę w dobrej kondycji

• Regularnie pierz ściereczkę z mikrofibry w pralce, najlepiej w temperaturze 40°C.
• Nie używaj płynu do płukania tkanin – skleja delikatne włókna i niszczy ich właściwości.
• Po praniu pozwól ściereczce całkowicie wyschnąć, a następnie przechowuj ją w czystym miejscu.
• Wymieniaj ściereczkę na nową przynajmniej raz w roku, a przy intensywnym użytkowaniu nawet częściej.

Kto kilka razy dziennie sięga po okulary, powinien spokojnie co kilka tygodni wrzucać ściereczkę do normalnego prania. Dzięki temu skuteczność czyszczenia pozostaje wysoka, a ryzyko zarysowań przez nagromadzone cząsteczki zostaje zminimalizowane.

4. Połysk i higiena dzięki rozcieńczonemu octowi

W większości domów stoi w szafce butelka przezroczystego octu. Rozcieńczony sprawdza się doskonale do odtłuszczania i nabłyszczania szklanych powierzchni – szkła okularów również na tym korzystają.

Prosta domowa mieszanka z octem

• Wymieszaj równe części przezroczystego octu i wody.
• Przelej mieszaninę do małej buteleczki z atomizerem lub nałóż bezpośrednio na ściereczkę z mikrofibry.
• Lekko spryskaj lub zwilż szkła i dokładnie wytrzyj ściereczką.
• Następnie dopoleрuj suchą, czystą ściereczką.

Kwas zawarty w occie rozpuszcza tłuste naloty i zapewnia połysk bez smug. Jednocześnie ogranicza rozwój bakterii – co jest dodatkowym atutem, biorąc pod uwagę, że okulary mają codzienny kontakt ze skórą, potem i kosmetykami.

Ważne jest, by przy delikatnych oprawkach sprawdzić materiał, z którego są wykonane. Metalowe i acetatowe oprawki zazwyczaj dobrze znoszą rozcieńczony roztwór. W przypadku wyjątkowo specyficznych, lakierowanych lub pokrytych powłoką oprawek warto jednak skonsultować się z optykiem.

5. Myjka ultradźwiękowa: profesjonalna czystość w domowym zaciszu

W wielu salonach optycznych stoi małe urządzenie, w którym okulary mogą od czasu do czasu „wykąpać się": myjka ultradźwiękowa. Takie urządzenia są już dostępne do użytku domowego w rozsądnych cenach.

Ultradźwięki docierają do miejsc, gdzie nie sięgnie żadna ściereczka ani szczoteczka.

Jak działa myjka ultradźwiękowa

Urządzenie składa się z małej wanienki wypełnionej wodą, często wyposażonej w wyjmowany koszyczek. Drgania ultradźwiękowe tworzą w wodzie niezliczone maleńkie pęcherzyki, które implodują na powierzchni okularów i w ten sposób odrywają cząsteczki brudu – nawet w ciasnych zakamarkach przy zawiasach, podpórkach nosowych czy grawerowaniach.

Wiele modeli kończy pracę w mniej niż minutę. Szczególnie przy mocno zabrudzonych okularach – na przykład po pracy na budowie, w ogrodzie lub podczas uprawiania sportu – takie urządzenie potrafi zrobić naprawdę dużą różnicę.

Jak często czyścić okulary – i co jeszcze warto wiedzieć

Częstotliwość czyszczenia okularów zależy w dużej mierze od trybu życia. Osoby pracujące w biurze zazwyczaj wystarczająco zadbają o szkła jednym dokładnym myciem dziennie i kilkoma szybkimi przemyciami w ciągu dnia. Kto dużo pracuje na zewnątrz, potrzebuje częstszego stosowania wody i detergentu.

Przydatnych jest też kilka drobnych nawyków:

• Zawsze przechowuj okulary w twardym etui, nigdy luzem w torbie.
• Nie kładź okularów szkłami w dół na blacie stołu ani umywalce.
• Podczas sportu używaj odpowiedniej opaski lub okularów sportowych, aby zapobiec upadkowi.
• Unikaj kontaktu okularów z lakierem do włosów i perfumami – najpierw spryskaj, potem zakładaj okulary.

Co kryje się w powłokach – i dlaczego potrzebują ochrony

Wiele osób nie docenia złożoności budowy nowoczesnych szkieł okularowych. Na materiale podstawowym – zazwyczaj tworzywie sztucznym – naniesiono kilka ultracienkich warstw: redukcja refleksów, utwardzenie, zabarwienie, filtry UV lub niebieskiego światła. Każda z tych warstw może ulec uszkodzeniu pod wpływem chemikaliów lub wysokiej temperatury.

Regularne czyszczenie płynem do szyb, agresywnymi środkami domowymi lub gorącą wodą niszczy z czasem dokładnie tę ochronę, za którą zapłacono przy zakupie. Wiele pozornie „tanich" skrótów podczas czyszczenia prowadzi więc w efekcie do znacznie wyższych wydatków w przyszłości.

Kto nie jest pewien, jaka metoda jest odpowiednia dla jego szkieł, może w każdej chwili zapytać optyka. Krótka wizyta w salonie i kilka konkretnych wskazówek na miejscu pozwolą uniknąć dalszych uszkodzeń, które później mogłyby słono kosztować. Dzięki temu widzenie pozostanie ostre – a drogich okularów nie trzeba będzie wymieniać przed czasem.